Risk değerlendirmesi, işyerinde var olan veya dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerden doğabilecek risklerin analiz edilmesi ve alınacak önlemlerin planlanması sürecidir. İş sağlığı ve güvenliği açısından risk değerlendirmesi, işverenin en temel yükümlülüklerinden biridir.
Kısa Cevap: Risk Değerlendirmesi Nedir?
Risk değerlendirmesi, işyerindeki tehlikeleri belirleyip bu tehlikelerden doğabilecek riskleri analiz etme ve alınacak önlemleri yazılı hale getirme çalışmasıdır.
Pratik olarak işveren için anlamı şudur: İşyerindeki riskler tespit edilir, risk seviyesi belirlenir, alınacak önlemler yazılır, sorumlular atanır ve süreç belirli aralıklarla güncellenir.
Risk değerlendirmesi yalnızca denetimde gösterilecek bir evrak olarak düşünülmemelidir. Doğru hazırlanmış bir risk değerlendirmesi; iş kazalarını azaltmak, çalışanları korumak, yasal yükümlülükleri yerine getirmek, acil durumlara hazırlanmak ve işyerindeki uygunsuzlukları sistemli şekilde takip etmek için kullanılır.
EYS OSGB olarak işletmeler için iş güvenliği uzmanı hizmeti, risk değerlendirmesi, acil durum planı, saha kontrolü, temel İSG eğitimi, yangın eğitimi ve İSG-KATİP süreçlerini işletmenizin çalışan sayısı, tehlike sınıfı ve faaliyet alanına göre planlıyoruz.
İşyeriniz İçin Risk Değerlendirmesi Hazırlatalım
Ofis, depo, üretim, restoran, okul, site yönetimi, teknik servis veya hizmet işletmeniz için risk değerlendirmesi, acil durum planı ve İSG eğitimleri sürecini birlikte planlayalım.
Risk Değerlendirmesi Nedir?
Risk değerlendirmesi, işyerindeki tehlikeleri sistemli şekilde belirleyip bu tehlikelerin çalışanlara, işyerine, ekipmanlara ve iş süreçlerine verebileceği zararları analiz etme çalışmasıdır. Amaç, risk ortaya çıkmadan önce önlem almaktır.
Risk değerlendirmesinde önce tehlikeler belirlenir, ardından bu tehlikelerden doğabilecek riskler değerlendirilir. Riskin olasılığı ve şiddeti dikkate alınarak öncelik sırası oluşturulur. Son aşamada ise riskleri ortadan kaldırmak veya kabul edilebilir seviyeye indirmek için kontrol önlemleri belirlenir.
Örneğin elektrik panosunun açık olması bir tehlikedir. Bu tehlikeden kaynaklanabilecek elektrik çarpması veya yangın ise risktir. Risk değerlendirmesi bu tehlikeyi tespit eder, risk seviyesini belirler ve alınması gereken önlemleri kayıt altına alır.
Risk Değerlendirmesi Zorunlu mu?
Evet. İşyerlerinde risk değerlendirmesi yapılması zorunludur. Risk değerlendirmesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında işverenin temel yükümlülükleri arasında yer alır.
İşyerinin az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli sınıfta olması risk değerlendirmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Ofis, mağaza, depo, restoran, okul, üretim tesisi, teknik servis, site yönetimi veya sanayi işletmesi fark etmeksizin çalışanı bulunan işyerlerinde riskler değerlendirilmelidir.
Özellikle 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde “bize İSG gerekmez” düşüncesi hatalıdır. Bu konuda detaylı bilgi için az tehlikeli işyerlerinde İSG zorunluluğu rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Risk Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?
Risk değerlendirmesi gelişigüzel hazırlanan bir liste değildir. İşyerinin gerçek çalışma düzeni, kullanılan ekipmanlar, çalışan görevleri, çalışma ortamı, acil durum koşulları ve faaliyet alanı birlikte incelenmelidir.
Genel risk değerlendirmesi süreci şu adımlarla yürütülür:
- İşyerinin faaliyet alanı, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı belirlenir.
- İşyerindeki bölümler, çalışma alanları ve yapılan işler incelenir.
- Tehlikeler belirlenir.
- Bu tehlikelerden doğabilecek riskler analiz edilir.
- Risklerin olasılık ve şiddet düzeyi değerlendirilir.
- Riskler öncelik sırasına göre sınıflandırılır.
- Alınacak kontrol önlemleri belirlenir.
- Sorumlular ve termin tarihleri yazılır.
- Risk değerlendirmesi dokümante edilir.
- Belirlenen önlemlerin uygulanıp uygulanmadığı takip edilir.
- Gerektiğinde risk değerlendirmesi güncellenir.
Risk Değerlendirmesi Ekibinde Kimler Olur?
Risk değerlendirmesi, işverenin veya işveren vekilinin sorumluluğunda yürütülür. İşyerinin yapısına göre ekipte iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, çalışan temsilcisi, destek elemanları, bölüm sorumluları ve işyerindeki süreçleri bilen kişiler yer alabilir.
Burada önemli olan, risk değerlendirmesinin sadece masa başında hazırlanması değil, sahadaki gerçek riskleri bilen kişilerle birlikte yapılmasıdır. Üretim alanını bilmeyen bir kişinin hazırladığı risk değerlendirmesi, sahadaki gerçek tehlikeleri kaçırabilir.
Risk değerlendirmesi çalışmasında iş güvenliği uzmanı kritik rol oynar. Çünkü işyerindeki tehlikelerin tanımlanması, risklerin önceliklendirilmesi, kontrol önlemlerinin belirlenmesi ve dokümantasyonun doğru kurulması uzmanlık gerektirir. Bu hizmeti detaylı incelemek için iş güvenliği uzmanı hizmeti sayfamıza göz atabilirsiniz.
Risk Değerlendirmesi Kaç Yılda Bir Yenilenir?
Risk değerlendirmesinin yenileme süresi işyerinin tehlike sınıfına göre değişir. Ancak bu süreler azami sürelerdir. İşyerinde önemli değişiklikler olduğunda süre beklenmeden risk değerlendirmesi tamamen veya kısmen yenilenmelidir.
| İşyerinin Tehlike Sınıfı | Yenileme Süresi | Açıklama |
|---|---|---|
| Az tehlikeli | En geç 6 yılda bir | Ofis, danışmanlık, idari hizmetler ve düşük riskli işyerlerinde görülür. |
| Tehlikeli | En geç 4 yılda bir | Depo, üretim, teknik servis, gıda, atölye ve benzeri işlerde görülebilir. |
| Çok tehlikeli | En geç 2 yılda bir | İnşaat, ağır sanayi, kimya, maden ve yüksek riskli işlerde uygulanır. |
İşyerinizin tehlike sınıfını bilmiyorsanız tehlike sınıfları nedir? rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Risk Değerlendirmesi Hangi Durumlarda Güncellenir?
Risk değerlendirmesi yalnızca belirli süre dolduğunda güncellenmez. İşyerinin çalışma koşulları değiştiğinde, yeni riskler ortaya çıktığında veya mevcut risklerin seviyesi değiştiğinde risk değerlendirmesi yeniden ele alınmalıdır.
Risk değerlendirmesi şu durumlarda tamamen veya kısmen güncellenmelidir:
- İşyerinin taşınması
- Binada veya çalışma alanında değişiklik yapılması
- Yeni makine, ekipman veya teknoloji kullanılmaya başlanması
- Üretim yönteminin değişmesi
- Yeni kimyasal maddelerin kullanılmaya başlanması
- İş kazası, ramak kala olay veya meslek hastalığı meydana gelmesi
- Çalışma ortamı ölçümleri sonucunda yeni risklerin görülmesi
- Mevzuat değişikliği olması
- Çalışan sayısı veya iş organizasyonunda önemli değişiklik olması
- Denetimlerde eksik veya uygunsuzluk tespit edilmesi
Ramak kala olayların doğru takip edilmesi risk değerlendirmesinin güncelliği için önemlidir. Bu konuda ramak kala olay nedir? içeriğimizi de inceleyebilirsiniz.
Risk Değerlendirmesinde Hangi Tehlikeler İncelenir?
Risk değerlendirmesinde işyerinin faaliyet alanına göre farklı tehlikeler incelenir. Bir ofisin riskleriyle üretim tesisinin, restoranın, deponun veya okulun riskleri aynı değildir.
| Tehlike Başlığı | Örnek Riskler | Görülebileceği İşyerleri |
|---|---|---|
| Elektrik | Elektrik çarpması, yangın, kısa devre, pano uygunsuzluğu | Tüm işyerleri |
| Yangın | Yanıcı malzeme, acil çıkış engeli, eksik yangın ekipmanı | Ofis, depo, üretim, restoran, otel, okul |
| Makine ve ekipman | Sıkışma, kesilme, ezilme, koruyucu eksikliği | Üretim, atölye, teknik servis |
| Depo ve raf sistemi | Malzeme düşmesi, raf devrilmesi, araç çarpması | Depo, lojistik, e-ticaret, üretim |
| Kimyasal maddeler | Soluma, cilt teması, yangın, dökülme, uygunsuz depolama | Üretim, temizlik, teknik servis, laboratuvar, güzellik merkezi |
| Ergonomi | Kas-iskelet rahatsızlıkları, uygunsuz çalışma pozisyonu | Ofis, depo, üretim, paketleme, çağrı merkezi |
| Hijyen ve biyolojik riskler | Bulaşma, kontaminasyon, kesici-delici atık, gıda güvenliği riski | Restoran, gıda, sağlık, güzellik, bakım hizmetleri |
| Acil durumlar | Tahliye eksikliği, toplanma alanı belirsizliği, ekip görevlendirme eksikliği | Tüm işyerleri |
İşletme Türüne Göre Risk Değerlendirmesi Örnekleri
Risk değerlendirmesi işletmenin yaptığı işe göre hazırlanmalıdır. Her işletmeye aynı şablonu uygulamak doğru değildir.
| İşletme Türü | Öne Çıkan Riskler | Öncelikli Çalışma |
|---|---|---|
| Ofis | Ergonomi, elektrik, yangın, ekranlı araçlar, acil tahliye | Risk değerlendirmesi, temel İSG eğitimi, acil durum planı |
| Depo ve lojistik | Forklift, raf güvenliği, yükleme-boşaltma, araç trafiği | Saha kontrolü, depo güvenliği, çalışan eğitimi |
| Üretim | Makine, ekipman, KKD kullanımı, elektrik, yangın | İş güvenliği uzmanı, saha kontrolü, risk analizi |
| Restoran ve kafe | Yangın, sıcak yüzey, kesici aletler, hijyen, kayma-düşme | Yangın eğitimi, hijyen eğitimi, risk değerlendirmesi |
| Okul ve eğitim kurumu | Tahliye, yangın, kalabalık yönetimi, ilk yardım, elektrik | Acil durum planı, yangın eğitimi, temel ilkyardım eğitimi |
| Site yönetimi | Teknik alanlar, elektrik odaları, temizlik kimyasalları, bakım işleri | Risk değerlendirmesi, acil durum planı, temel İSG eğitimi |
| Güzellik merkezi / klinik | Hijyen, kimyasallar, kesici-delici ekipman, biyolojik riskler | Hijyen eğitimi, risk değerlendirmesi, işyeri hekimi takibi |
Risk Değerlendirmesi ve Acil Durum Planı Birlikte Düşünülmelidir
Risk değerlendirmesi ile acil durum planı birbirinden kopuk hazırlanmamalıdır. Risk değerlendirmesinde tespit edilen yangın, patlama, kimyasal dökülme, deprem, tahliye, elektrik ve ilk yardım riskleri acil durum planına da yansıtılmalıdır.
Örneğin bir depoda yangın yükü yüksekse, acil durum planında yangın senaryosu, tahliye yolları, toplanma alanı, yangın ekipleri, söndürme ekipmanı ve çalışan eğitimleri buna göre planlanmalıdır.
Acil durum planı hakkında detaylı bilgi için acil durum planı nedir? rehberimizi inceleyebilirsiniz. Yangın farkındalığı ve uygulamalı eğitim ihtiyacı için yangın eğitimi sayfamıza göz atabilirsiniz.
Risk Değerlendirmesi Sonrası Ne Yapılmalı?
Risk değerlendirmesi hazırlandıktan sonra süreç bitmiş sayılmaz. Asıl önemli kısım, belirlenen önlemlerin uygulanması ve takip edilmesidir. Aksi halde risk değerlendirmesi yalnızca dosyada duran bir belgeye dönüşür.
Risk değerlendirmesi sonrası yapılması gerekenler:
- Belirlenen riskler öncelik sırasına göre ele alınmalıdır.
- Her risk için alınacak önlem net yazılmalıdır.
- Sorumlu kişiler belirlenmelidir.
- Termin tarihleri oluşturulmalıdır.
- Uygunsuzluklar takip edilmelidir.
- Çalışanlara gerekli eğitimler verilmelidir.
- Acil durum planı risklerle uyumlu hale getirilmelidir.
- Gerekli saha kontrolleri düzenli yapılmalıdır.
- Değişiklik olduğunda doküman güncellenmelidir.
Çalışan eğitimlerinin planlanması için temel iş sağlığı ve iş güvenliği eğitimi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Risk Değerlendirmesi Hizmetinde Teslim Edilen Çıktılar
Risk değerlendirmesi çalışması sonunda yalnızca genel bir liste değil, işverenin takip edebileceği uygulanabilir bir doküman hazırlanmalıdır. Dokümanda tespit edilen riskler, alınacak önlemler, sorumlular ve termin tarihleri açık olmalıdır.
| Çıktı | Ne İçerir? | Neden Önemlidir? |
|---|---|---|
| Risk değerlendirmesi raporu | Tehlikeler, riskler, risk seviyeleri ve alınacak önlemler yer alır. | İşyerindeki risklerin yazılı ve takip edilebilir hale gelmesini sağlar. |
| Saha tespitleri | İşyerinde gözlenen uygunsuzluklar ve iyileştirme önerileri yazılır. | Hazır şablon yerine gerçek işyeri koşullarına göre çalışma yapılmasını sağlar. |
| Aksiyon listesi | Risklere karşı alınacak önlemler, sorumlular ve termin tarihleri belirlenir. | Risk değerlendirmesinin dosyada kalmamasını, uygulanmasını sağlar. |
| Eğitim ihtiyacı önerisi | Temel İSG, yangın, ilkyardım, hijyen veya işyerine özel eğitim ihtiyaçları belirlenir. | Çalışanların risklere uygun şekilde bilgilendirilmesini sağlar. |
| Acil durum bağlantısı | Yangın, tahliye, ilk yardım, kimyasal dökülme gibi senaryolar acil durum planına bağlanır. | Risk değerlendirmesi ile acil durum planının uyumlu ilerlemesini sağlar. |
Risk Değerlendirmesi, Acil Durum Planı ve Eğitimleri Birlikte Planlayalım
İşyerinizin faaliyet alanına göre risk değerlendirmesi hazırlanması, acil durum planı oluşturulması ve çalışan eğitimlerinin verilmesi için teklif alabilirsiniz.
Teklif için paylaşmanız yeterli:
- Firma lokasyonu
- Çalışan sayısı
- NACE kodu veya faaliyet alanı
- Tehlike sınıfı
- Mevcut risk değerlendirmesi olup olmadığı
- İhtiyaç duyulan eğitimler
Risk Değerlendirmesi Teklifi Al
WhatsApp ile Yazın
0212 438 33 55
Risk Değerlendirmesi Hazırlanırken En Sık Yapılan Hatalar
- Hazır şablon kullanıp işyerinin gerçek risklerini yazmamak.
- Risk değerlendirmesini sahaya çıkmadan masa başında hazırlamak.
- Çalışanların yaptığı işleri ve görevleri dikkate almamak.
- Elektrik, yangın, tahliye ve ilk yardım risklerini yüzeysel geçmek.
- Depo, raf, forklift ve yükleme-boşaltma risklerini değerlendirmemek.
- Kimyasal ürünleri ve güvenlik bilgi formlarını dikkate almamak.
- Risklere karşı alınacak önlemleri belirsiz yazmak.
- Sorumlu kişi ve termin tarihi belirlememek.
- Risk değerlendirmesini güncellememek.
- Risk değerlendirmesi ile acil durum planı ve eğitimleri birbirinden kopuk yürütmek.
Risk Değerlendirmesi Fiyatı Nasıl Belirlenir?
Risk değerlendirmesi fiyatı sabit tek bir rakamla belirlenmez. İşyerinin çalışan sayısı, faaliyet alanı, tehlike sınıfı, şube sayısı, saha büyüklüğü, kullanılan ekipmanlar, üretim veya depo yapısı, mevcut doküman durumu ve talep edilen ek hizmetlere göre değişir.
| Fiyatı Etkileyen Kriter | Açıklama |
|---|---|
| Faaliyet alanı | Ofis, depo, üretim, restoran, okul veya teknik servis işletmelerinin riskleri farklıdır. |
| Tehlike sınıfı | Az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde kapsam değişir. |
| Çalışan sayısı | Çalışma alanı, görev dağılımı ve risk çeşitliliğini etkileyebilir. |
| Lokasyon / şube sayısı | Birden fazla şube veya çalışma alanı varsa ayrı değerlendirme gerekebilir. |
| Ek hizmetler | Acil durum planı, İSG eğitimi, yangın eğitimi veya saha kontrolü teklif kapsamını değiştirir. |
Genel hizmet kapsamı ve fiyat mantığı için OSGB fiyatları sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Risk değerlendirmesi nedir?
Risk değerlendirmesi, işyerindeki tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerden doğabilecek risklerin analiz edilmesi ve alınacak önlemlerin planlanmasıdır.
Risk değerlendirmesi zorunlu mu?
Evet. Çalışanı bulunan işyerlerinde risk değerlendirmesi yapılmalıdır. İşyerinin az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli olması bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.
Risk değerlendirmesi nasıl yapılır?
Önce işyerindeki çalışma alanları ve yapılan işler incelenir. Tehlikeler belirlenir, riskler analiz edilir, önceliklendirilir ve alınacak önlemler kayıt altına alınır.
Risk değerlendirmesini kim yapar?
Risk değerlendirmesi işverenin sorumluluğunda yapılır veya yaptırılır. İş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, çalışan temsilcisi, destek elemanları ve işyerindeki süreçleri bilen kişiler çalışmaya katkı sağlayabilir.
Risk değerlendirmesi kaç yılda bir yenilenir?
Az tehlikeli işyerlerinde en geç 6 yılda bir, tehlikeli işyerlerinde en geç 4 yılda bir, çok tehlikeli işyerlerinde en geç 2 yılda bir yenilenir. Ancak işyerinde önemli değişiklikler olduğunda bu süre beklenmeden güncelleme yapılmalıdır.
Ofislerde risk değerlendirmesi gerekir mi?
Evet. Ofislerde de ergonomi, elektrik, yangın, acil tahliye, ekranlı araçlarla çalışma, kayma-düşme ve acil durum riskleri değerlendirilmelidir.
Depo ve lojistik işletmelerinde hangi riskler değerlendirilir?
Depo ve lojistik işletmelerinde raf güvenliği, forklift trafiği, yükleme-boşaltma, araç hareketleri, malzeme düşmesi, yangın riski ve elle taşıma gibi başlıklar değerlendirilmelidir.
Risk değerlendirmesi ile acil durum planı aynı şey mi?
Hayır. Risk değerlendirmesi işyerindeki riskleri belirler ve önlemleri planlar. Acil durum planı ise yangın, deprem, tahliye, ilk yardım ve benzeri acil durumlarda nasıl hareket edileceğini gösterir. İkisi birbiriyle uyumlu hazırlanmalıdır.
Risk değerlendirmesi fiyatı neye göre belirlenir?
Fiyat; işyerinin faaliyet alanı, tehlike sınıfı, çalışan sayısı, saha büyüklüğü, şube sayısı, mevcut doküman durumu ve ek hizmet ihtiyacına göre değişir.
Risk değerlendirmesi için teklif almak için hangi bilgiler gerekir?
Firma lokasyonu, çalışan sayısı, faaliyet alanı, tehlike sınıfı, şube sayısı, mevcut risk değerlendirmesi durumu ve ihtiyaç duyulan ek hizmetlerin paylaşılması yeterlidir.
Güncelleme notu: Bu içerik 2026 İSG uygulamaları, risk değerlendirmesi mevzuatı ve OSGB saha süreçleri dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Mevzuat çerçevesi: Risk değerlendirmesi; işyerinin tehlike sınıfı, faaliyet alanı, çalışan sayısı, ekipmanları, kimyasalları, çalışma düzeni ve acil durum koşulları dikkate alınarak hazırlanmalıdır.
Hizmet yaklaşımı: Hazır şablon tek başına yeterli değildir; risk değerlendirmesi işyerinin gerçek saha koşullarını yansıtmalıdır.
