A, B, C sınıfı İSG uzmanı, iş güvenliği uzmanlarının belge sınıfını ve hangi tehlike sınıfındaki işyerlerinde görev alabileceğini gösterir. İşyerinin tehlike sınıfı doğru belirlenmeden iş güvenliği uzmanı görevlendirmesi doğru yapılamaz. Bu nedenle işverenin önce NACE kodu, tehlike sınıfı, çalışan sayısı ve işyerinin fiili faaliyetini netleştirmesi gerekir.
Kısa Cevap: A, B, C Sınıfı İSG Uzmanı Farkı Nedir?
C sınıfı iş güvenliği uzmanı az tehlikeli işyerlerinde, B sınıfı iş güvenliği uzmanı az tehlikeli ve tehlikeli işyerlerinde, A sınıfı iş güvenliği uzmanı ise az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli tüm işyerlerinde görev alabilir.
Bu ayrım işyerinin risk düzeyiyle ilgilidir. Bir ofis, depo, üretim tesisi, kimya işletmesi veya şantiye aynı uzman sınıfıyla yönetilemez. Yanlış sınıfta uzman görevlendirilmesi, İSG-KATİP süreci, hizmet planı ve denetim tarafında sorun oluşturabilir.
İşyeriniz İçin Uygun İSG Uzmanı Sınıfını Netleştirelim
NACE kodunuz, tehlike sınıfınız, çalışan sayınız ve faaliyet alanınıza göre hangi sınıf iş güvenliği uzmanı gerektiğini ve hizmet kapsamını birlikte belirleyelim.
İSG Uzmanı Sınıfları Neye Göre Belirlenir?
İş güvenliği uzmanları A, B ve C sınıfı belgeye göre ayrılır. Bu belge sınıfı, uzmanın hangi tehlike sınıfındaki işyerlerinde görev alabileceğini belirler. İşyerinin tehlike sınıfı ise NACE kodu ve fiili faaliyet alanına göre değerlendirilir.
Burada temel mantık basittir: işyerinin riski arttıkça görev alabilecek uzman sınıfı da daha üst seviye olmalıdır. Düşük riskli bir ofisle, kimyasal kullanılan bir üretim tesisi veya şantiye aynı uzman gerekliliğine sahip değildir.
A, B, C Sınıfı İSG Uzmanı Karşılaştırma Tablosu
| Uzman Sınıfı | Görev Alabileceği İşyerleri | Genel Kullanım Alanı | İşveren İçin Anlamı |
|---|---|---|---|
| C sınıfı iş güvenliği uzmanı | Az tehlikeli sınıftaki işyerleri | Ofis, danışmanlık, idari hizmetler, düşük riskli hizmet işletmeleri | Az tehlikeli işyerlerinde temel İSG süreci, eğitim, risk değerlendirmesi ve kayıt düzeni için görevlendirilebilir. |
| B sınıfı iş güvenliği uzmanı | Az tehlikeli ve tehlikeli sınıftaki işyerleri | Depo, lojistik, teknik servis, gıda işletmesi, atölye, bazı üretim alanları | Tehlikeli sınıftaki işletmelerde saha riski, ekipman, eğitim ve aksiyon takibi daha yoğun ele alınır. |
| A sınıfı iş güvenliği uzmanı | Az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli tüm işyerleri | İnşaat, kimya, ağır sanayi, maden, yüksek riskli üretim, çok tehlikeli işler | Çok tehlikeli işyerlerinde görevlendirme için ana uzman sınıfıdır; yüksek riskli saha süreçlerinde kritik rol oynar. |
C Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Nedir?
C sınıfı iş güvenliği uzmanı, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde görev alabilen iş güvenliği uzmanıdır. Ofis, danışmanlık, yazılım, idari hizmetler ve bazı düşük riskli hizmet işletmeleri bu kapsama girebilir.
Ancak “az tehlikeli” ifadesi, işyerinde hiç risk olmadığı anlamına gelmez. Ofislerde bile ergonomi, elektrik, yangın, acil tahliye, ekranlı araçlarla çalışma, çalışan eğitimi ve risk değerlendirmesi gibi başlıklar takip edilmelidir.
C sınıfı uzmanın az tehlikeli işyerlerinde öne çıkan görevleri şunlardır:
- Risk değerlendirmesi çalışmalarına katılmak
- Acil durum planı ve tahliye düzenini kontrol etmek
- Temel İSG eğitimlerini planlamak veya desteklemek
- Ofis ergonomisi ve çalışma ortamı risklerini değerlendirmek
- İşverene alınması gereken önlemleri yazılı olarak bildirmek
- İSG dosya ve kayıt düzeninin takip edilmesine destek olmak
B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Nedir?
B sınıfı iş güvenliği uzmanı, az tehlikeli ve tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde görev alabilir. Depo, lojistik, teknik servis, gıda işletmesi, atölye, bazı üretim alanları ve saha operasyonu olan işletmelerde B sınıfı uzman ihtiyacı sık gündeme gelir.
Tehlikeli sınıftaki işyerlerinde saha kontrolü daha önemlidir. Raf güvenliği, forklift ve araç trafiği, elle taşıma, makine-ekipman kullanımı, elektrik işleri, yangın riski, bakım-onarım çalışmaları ve vardiya düzeni iş güvenliği uzmanının yakından takip etmesi gereken başlıklardır.
B sınıfı uzmanla çalışılan işyerlerinde genellikle şu başlıklar öne çıkar:
- Saha kontrolleri ve uygunsuzluk takibi
- Makine, ekipman ve elektrik güvenliği
- Depo, raf ve forklift trafiği riskleri
- Yangın, tahliye ve acil durum organizasyonu
- KKD kullanım kontrolü
- İş kazası ve ramak kala olaylarının değerlendirilmesi
- Vardiya ve saha çalışma düzeninin İSG açısından izlenmesi
A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Nedir?
A sınıfı iş güvenliği uzmanı, tüm tehlike sınıflarında görev alabilir. Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde A sınıfı uzman görevlendirmesi gerekir. İnşaat, ağır sanayi, kimya, maden, yüksek riskli üretim ve benzeri alanlarda iş güvenliği uzmanlığı daha yoğun saha takibi gerektirir.
A sınıfı uzmanın görev aldığı işyerlerinde risk seviyesi yüksek olduğu için yalnızca evrak takibi yeterli değildir. Saha gözlemi, çalışma izinleri, yüksekte çalışma, kimyasal maruziyet, patlama riski, iş ekipmanları, alt yüklenici yönetimi, bakım-onarım güvenliği ve acil durum senaryoları daha sıkı ele alınmalıdır.
A sınıfı uzman ihtiyacı genellikle şu işyerlerinde öne çıkar:
- İnşaat ve şantiye işleri
- Kimyasal üretim veya kimyasal kullanılan işler
- Ağır sanayi ve yüksek riskli üretim tesisleri
- Maden ve benzeri çok tehlikeli işler
- Yüksekte çalışma ve saha operasyonu yoğun işletmeler
- Patlama, yangın veya yüksek enerji riski bulunan alanlar
Hangi İşyerinde Hangi Sınıf İSG Uzmanı Gerekir?
İşyerinde hangi sınıf iş güvenliği uzmanı gerektiği, işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenir. Tehlike sınıfı ise NACE kodu ve fiili faaliyet alanına göre kontrol edilmelidir.
| İşyeri Tehlike Sınıfı | Görevlendirilebilecek Uzman Sınıfı | Örnek İşyerleri |
|---|---|---|
| Az tehlikeli | C, B veya A sınıfı uzman | Ofis, danışmanlık, yazılım, idari hizmetler, düşük riskli hizmet işletmeleri |
| Tehlikeli | B veya A sınıfı uzman | Depo, lojistik, gıda işletmesi, teknik servis, atölye, bazı üretim alanları |
| Çok tehlikeli | A sınıfı uzman | İnşaat, kimya, ağır sanayi, maden, yüksek riskli üretim alanları |
İşyerinizin sınıfını bilmiyorsanız önce tehlike sınıfları nedir? rehberine bakabilirsiniz. Bu bilgi netleşmeden uzman sınıfı, çalışma süresi ve OSGB fiyatı sağlıklı belirlenemez.
İSG Uzmanı Çalışma Süreleri Nasıl Hesaplanır?
İş güvenliği uzmanı çalışma süresi, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre hesaplanır. Bu süreler asgari hizmet süresini gösterir. İşyerinin saha riski, vardiya düzeni, lokasyon sayısı veya üretim yoğunluğu yüksekse fiili ihtiyaç ayrıca değerlendirilmelidir.
| Tehlike Sınıfı | Asgari Uzman Süresi | Pratik Anlamı |
|---|---|---|
| Az tehlikeli | Çalışan başına ayda en az 10 dakika | Ofis ve düşük riskli hizmet işletmelerinde temel takip, eğitim, risk değerlendirmesi ve kayıt düzeni planlanır. |
| Tehlikeli | Çalışan başına ayda en az 20 dakika | Depo, lojistik, teknik servis, gıda ve atölye gibi işletmelerde saha kontrolü daha önemli hale gelir. |
| Çok tehlikeli | Çalışan başına ayda en az 40 dakika | İnşaat, kimya, ağır sanayi ve yüksek riskli üretim alanlarında yoğun saha takibi gerekir. |
Net hizmet kapsamı için yalnızca bu dakikalara bakmak yeterli değildir. Çok lokasyonlu, vardiyalı, depo/üretim yoğun veya şantiye yapısındaki işletmelerde saha ihtiyacı ayrıca değerlendirilmelidir.
A, B, C Sınıfı Uzman Farkı OSGB Fiyatını Etkiler mi?
Evet. Uzman sınıfı doğrudan tek başına fiyatı belirlemez; ama tehlike sınıfı, uzman süresi ve saha ihtiyacı OSGB fiyatını etkiler. Çok tehlikeli bir işyerinde daha yüksek sınıf uzman ve daha uzun hizmet süresi gerektiği için maliyet de farklılaşır.
| Fiyatı Etkileyen Kriter | Açıklama |
|---|---|
| Tehlike sınıfı | Az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde uzman sınıfı ve süre ihtiyacı değişir. |
| Çalışan sayısı | Çalışan sayısı arttıkça uzman süresi ve takip kapsamı artar. |
| Faaliyet alanı | Ofis, depo, üretim, kimya, gıda veya şantiye aynı saha riskine sahip değildir. |
| Vardiya ve lokasyon | Vardiyalı veya çok lokasyonlu işletmelerde hizmet planı daha detaylı kurulur. |
| Mevcut İSG dosya durumu | Risk değerlendirmesi, acil durum planı, eğitim kayıtları ve İSG-KATİP durumu eksikse başlangıç kapsamı genişleyebilir. |
Genel maliyet mantığı için OSGB fiyat listesi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
İSG Uzmanı Nasıl Olunur?
İş güvenliği uzmanı olmak isteyen kişiler, ilgili mevzuatta belirtilen şartları sağlayarak yetkili eğitim ve sınav süreçlerinden geçmelidir. Ancak bu sayfada odak işveren tarafıdır: yani işyeriniz için hangi sınıf uzmana ihtiyaç duyduğunuzu anlamak.
EYS OSGB, iş güvenliği uzmanlığı sertifikası veren bir eğitim kurumu gibi konumlanmaz. EYS OSGB’nin hizmeti, işletmeler için uygun sınıfta iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi, İSG-KATİP sürecinin takibi, saha kontrolü, risk değerlendirmesi, eğitim ve kayıt düzeninin yürütülmesidir.
Sertifika ayrımı için iş güvenliği sertifikası nereden alınır? rehberimizi inceleyebilirsiniz.
İşveren İçin Uzman Sınıfı Kontrol Listesi
İşveren açısından doğru uzman sınıfını belirlemek için aşağıdaki kontrol listesi kullanılabilir:
| Kontrol Sorusu | Neden Önemli? |
|---|---|
| NACE kodu ve tehlike sınıfı doğru mu? | Yanlış tehlike sınıfı, yanlış uzman sınıfı ve yanlış hizmet süresi anlamına gelebilir. |
| İşyerinin fiili faaliyeti kayıtlarla uyumlu mu? | Kağıt üstünde ofis görünen ama fiilen depo/üretim yapan işletmelerde risk planı hatalı kurulabilir. |
| Çalışan sayısı güncel mi? | Uzman çalışma süresi çalışan sayısına göre hesaplanır. |
| Vardiyalı çalışma var mı? | Vardiya varsa eğitim, saha kontrolü ve acil durum organizasyonu farklı planlanmalıdır. |
| Depo, üretim, kimyasal, şantiye veya saha operasyonu var mı? | Bu başlıklar uzman sınıfı ve hizmet kapsamını doğrudan etkileyebilir. |
| İSG-KATİP sözleşmesi ve onayı yapılmış mı? | Görevlendirmenin resmi süreçte görünmesi gerekir. |
| Risk değerlendirmesi ve acil durum planı güncel mi? | Uzman hizmetinin ilk kontrol edeceği ana dokümanlardır. |
OSGB Üzerinden İSG Uzmanı Görevlendirme Süreci
OSGB üzerinden iş güvenliği uzmanı hizmeti alınırken süreç yalnızca “uzman atandı” demekle bitmez. Doğru hizmet planı, işyerinin gerçek faaliyet alanı ve riskleri üzerinden kurulmalıdır.
- İşyerinin lokasyonu, çalışan sayısı, NACE kodu ve tehlike sınıfı alınır.
- İşyerine uygun uzman sınıfı belirlenir.
- İş güvenliği uzmanı hizmet süresi hesaplanır.
- İSG-KATİP sözleşme ve onay süreci yürütülür.
- Mevcut risk değerlendirmesi, acil durum planı ve eğitim kayıtları kontrol edilir.
- İlk saha veya dosya incelemesi yapılır.
- Eksikler ve öncelikli aksiyonlar işverene bildirilir.
- Ziyaret, eğitim, kayıt ve aksiyon takip düzeni oluşturulur.
Bu süreç için iş güvenliği uzmanı hizmeti sayfamızdan teklif alabilirsiniz.
Sektöre Göre Uygun Uzman Sınıfı Nasıl Değişir?
Aşağıdaki tablo genel fikir vermek içindir. Net karar için NACE kodu ve güncel tehlike sınıfı kontrol edilmelidir.
| Sektör / İşletme Türü | Genel Risk Profili | Uzman Sınıfı Yaklaşımı | Öne Çıkan İSG Başlıkları |
|---|---|---|---|
| Ofis, yazılım, danışmanlık | Genellikle az tehlikeli | C, B veya A sınıfı uzman görevlendirilebilir. | Ergonomi, temel İSG eğitimi, acil durum planı, risk değerlendirmesi |
| Depo ve lojistik | Çoğu durumda tehlikeli risk profili taşır | B veya A sınıfı uzman ihtiyacı gündeme gelir. | Forklift, raf güvenliği, saha trafiği, elle taşıma, yangın |
| Gıda, restoran, mutfak operasyonu | Faaliyete göre değişir | Tehlike sınıfına göre C/B/A kontrol edilir. | Yangın, hijyen, sıcak yüzeyler, kesici aletler, kayma-düşme |
| Üretim ve atölye | Tehlikeli veya çok tehlikeli olabilir | B veya A sınıfı uzman gerekliliği sık görülür. | Makine güvenliği, elektrik, KKD, bakım-onarım, gürültü |
| Kimyasal kullanılan işler | Yüksek riskli olabilir | Çoğu durumda A sınıfı uzman ihtiyacı değerlendirilebilir. | Kimyasal maruziyet, SDS, dökülme, yangın/patlama, sağlık gözetimi |
| İnşaat ve şantiye | Çok tehlikeli risk profili taşır | A sınıfı uzman görevlendirmesi gerekir. | Yüksekte çalışma, saha trafiği, alt yüklenici, çalışma izinleri, KKD |
Yanlış Sınıfta Uzman Görevlendirilirse Ne Olur?
Yanlış sınıfta iş güvenliği uzmanı görevlendirmek, yalnızca teknik bir hata değildir. İşyerinin İSG hizmet planı, İSG-KATİP süreci, denetim hazırlığı ve iş kazası sonrası değerlendirmeler bundan etkilenebilir.
Yanlış uzman sınıfı şu sorunlara yol açabilir:
- İSG-KATİP görevlendirmesi hatalı veya uygunsuz olabilir.
- Tehlike sınıfına uygun uzman hizmeti sağlanmamış olur.
- Risk değerlendirmesi ve saha kontrolleri eksik planlanabilir.
- Denetimlerde görevlendirme ve hizmet kapsamı sorgulanabilir.
- OSGB hizmet fiyatı ve çalışma süresi yanlış hesaplanabilir.
- Çalışan eğitimleri ve acil durum planı yanlış risk seviyesine göre hazırlanabilir.
Teklif İçin Hangi Bilgiler Gerekir?
İşyeriniz için uygun İSG uzmanı sınıfını ve hizmet kapsamını netleştirmek için aşağıdaki bilgiler yeterlidir:
- Firma lokasyonu
- SGK sicil numarası
- NACE kodu veya faaliyet alanı
- İşyerinin tehlike sınıfı
- Çalışan sayısı
- Vardiyalı çalışma olup olmadığı
- Depo, üretim, saha, şantiye veya kimyasal operasyon olup olmadığı
- Mevcut OSGB / İSG-KATİP durumu
- Risk değerlendirmesi ve acil durum planı durumu
- Çalışan eğitimlerinin güncelliği
Doğru Sınıfta İSG Uzmanı Görevlendirmesi İçin Destek Alın
İşyerinizin tehlike sınıfı, çalışan sayısı ve faaliyet alanına göre A, B veya C sınıfı iş güvenliği uzmanı ihtiyacınızı netleştirelim. Ardından İSG-KATİP, risk değerlendirmesi, acil durum planı, eğitim ve saha takip sürecini birlikte planlayalım.
Sıkça Sorulan Sorular
A, B, C sınıfı İSG uzmanı nedir?
A, B ve C sınıfı İSG uzmanı, iş güvenliği uzmanlarının belge sınıfını ifade eder. C sınıfı uzman az tehlikeli, B sınıfı uzman az tehlikeli ve tehlikeli, A sınıfı uzman ise tüm tehlike sınıflarında görev alabilir.
C sınıfı iş güvenliği uzmanı hangi işyerlerinde çalışabilir?
C sınıfı iş güvenliği uzmanı az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde görev alabilir. Ofis, danışmanlık, yazılım ve bazı düşük riskli hizmet işletmeleri buna örnek olabilir.
B sınıfı iş güvenliği uzmanı hangi işyerlerinde çalışabilir?
B sınıfı iş güvenliği uzmanı az tehlikeli ve tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde görev alabilir. Depo, lojistik, teknik servis, gıda işletmeleri ve bazı üretim alanlarında B sınıfı uzman ihtiyacı görülebilir.
A sınıfı iş güvenliği uzmanı hangi işyerlerinde çalışabilir?
A sınıfı iş güvenliği uzmanı az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli tüm işyerlerinde görev alabilir. Çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde A sınıfı uzman görevlendirmesi gerekir.
Tehlikeli işyerinde C sınıfı uzman çalışabilir mi?
Standart kural olarak tehlikeli işyerlerinde B veya A sınıfı iş güvenliği uzmanı görev alabilir. Geçici hükümler ve özel istisnalar dönemsel olarak değişebileceği için görevlendirme öncesinde güncel mevzuat ve İSG-KATİP uygunluğu kontrol edilmelidir.
Çok tehlikeli işyerinde hangi sınıf uzman gerekir?
Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde A sınıfı iş güvenliği uzmanı görevlendirilmelidir.
İSG uzmanı çalışma süresi nasıl hesaplanır?
İş güvenliği uzmanı çalışma süresi işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre hesaplanır. Az tehlikeli işyerlerinde çalışan başına ayda en az 10 dakika, tehlikeli işyerlerinde 20 dakika, çok tehlikeli işyerlerinde 40 dakika uzman süresi planlanır.
İşyerimin hangi sınıf uzman ihtiyacı olduğunu nasıl öğrenirim?
Önce NACE kodu ve tehlike sınıfı kontrol edilir. Ardından çalışan sayısı, faaliyet alanı, vardiya düzeni ve saha risklerine göre uygun uzman sınıfı ve çalışma süresi belirlenir.
OSGB üzerinden A, B veya C sınıfı uzman görevlendirilebilir mi?
Evet. OSGB, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre uygun sınıfta iş güvenliği uzmanı görevlendirmesi yapabilir. İSG-KATİP sözleşme ve onay süreci ayrıca takip edilmelidir.
A, B, C sınıfı uzman farkı OSGB fiyatını etkiler mi?
Dolaylı olarak evet. Tehlike sınıfı, uzman sınıfı, çalışan sayısı, çalışma süresi, saha riski, vardiya ve lokasyon yapısı OSGB fiyat teklifini etkiler.
Kaynaklar / Daha Fazla Bilgi
- Mevzuat.gov.tr – İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
- 27 Aralık 2024 Yönetmelik Değişikliği
- İş Güvenliği Uzmanı Hizmeti
- İş Güvenliği Uzmanlarının Görev ve Sorumlulukları
- Tehlike Sınıfları
- İSG-KATİP Giriş ve Onay Kılavuzu
- OSGB Fiyat Listesi
- Risk Değerlendirmesi
- Acil Durum Planı
- Temel İSG Eğitimi
- İş Güvenliği Sertifikası Nereden Alınır?
Güncelleme notu: Bu içerik 2026 İSG uygulamaları, İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, güncel uzman sınıfı ayrımı ve EYS OSGB’nin saha hizmet yaklaşımı dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Hizmet yaklaşımı: A, B, C sınıfı uzman ayrımı yalnızca teorik bir belge farkı değildir. Doğru uzman sınıfı; tehlike sınıfı, çalışan sayısı, saha riski, İSG-KATİP görevlendirmesi, risk değerlendirmesi, eğitim ve OSGB hizmet planını doğrudan etkiler.
Teklif için gerekli bilgiler: Lokasyon, çalışan sayısı, NACE kodu veya faaliyet alanı, tehlike sınıfı, vardiya durumu, mevcut İSG-KATİP/OSGB durumu, risk değerlendirmesi, acil durum planı ve eğitim kayıtlarının durumu.
